Γιατί τον Μάρτιο υπάρχουν μπόρες;

Όλοι ξέρουμε ότι ο τρίτος μήνας του χρόνου είναι συχνά βροχερός, αλλά οι περίφημες μπόρες, οι επονομαζόμενες «μπόρες του Μάρτη» εκδηλώνονται και τον Απρίλιο.

Αυτές οι ξαφνικές νεροποντές συνδέονται ουσιαστικά με το πέρασμα από τον χειμώνα στην άνοιξη. Σε αυτή τη χρονική περίοδο του έτους, η ηλιακή ακτινοβολία είναι αρκετά έντονη ώστε να δημιουργήσει ένα στρώμα θερμού αέρα στο επίπεδο του εδάφους. Αλλά, σε μεγάλο υψόμετρο, ο ψυχρός αέρας συνεχίζει να υπάρχει, κυρίως εξαιτίας ρευμάτων που έρχονται από βορειοδυτικά ή από τη Σκανδιναβία. Αυτή ακριβώς η διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ χαμηλών και των υψηλών στρωμάτων της ατμόσφαιρας είναι που προκαλεί τις μπόρες. Το φαινόμενο ονομάζεται «μεταγωγή θερμότητας» και συνοδεύεται από τη συγκέντρωση σωρειτών.

Οι σωρείτες είναι μεγάλα παχιά σύννεφα, των οποίων η κορυφή μπορεί να φτάσει τα 5 χιλιόμετρα ύψους και αποτελούνται από σταγονίδια νερού ή κρυστάλλους πάγου σε αιώρηση. Τι συμβαίνει λοιπόν; Ο ζεστός αέρας στο επίπεδο του εδάφους, που είναι πιο ελαφρύς, ανεβαίνει και συμπυκνώνεται όταν συναντήσει τον ψυχρό αέρα, με αποτέλεσμα να βρέχει!

Σαν φυσαλίδες θερμού αέρα

«Υπό την προϋπόθεση, ότι η μάζα αέρα θα είναι αρκετά υγρή» επισημαίνει ο Φρέντερικ Ναθάν, μηχανικός προγνώσεων στη Μετεωρολογική Υπηρεσία της Γαλλίας, «διαφορετικά, δεν υπάρχει αρκετός ατμός νερού για να πραγματοποιηθεί η συμπύκνωση». Αυτοί οι σωρείτες, που ονομάζονται «μεταγωγικοί», είναι η έδρα ισχυρών ανοδικών ρευμάτων που δημιουργούνται από την έντονη θερμική διαφορά. Σ’ αυτά τα ρεύματα, σταγονίδια νερού μπορούν να συνυπάρχουν με σωματίδια πάγου, οδηγώντας έτσι στη δημιουργία χιονοχάλαζου ή χαλαζιού. Με την πάροδο των εβδομάδων, τα χαμηλά στρώματα της ατμόσφαιρας αρχίζουν να ζεσταίνονται σταδιακά. Τα φαινόμενα μεταγωγής, που ενισχύονται και γενικεύονται, οδηγούν έτσι μερικές φορές σε καταιγίδες παρόμοιες μ’ εκείνες των καλοκαιρινών μηνών.

Ωστόσο, δεν χρειάζεται πανικός! Οι νεροποντές είναι πάντα σύντομες και καθαρά τοπικές. Σύντομες, γιατί οι μάζες του κρύου αέρα σε υψόμετρο κυκλοφορούν πολύ γρήγορα, και καθαρά τοπικές γιατί, όπως εξηγεί ο Φρεντερίκ Ναθάν, «αυτά τα φαινόμενα αναπτύσσονται καθώς φυσαλίδες θερμού αέρα ανεβαίνουν στην ατμόσφαιρα, ακριβώς όπως οι φυσαλίδες αέρα που ανεβαίνουν στην επιφάνεια του νερού». Για να ξεφύγουμε από τις μπόρες του Μάρτη (ακόμη και του Απρίλη!), αρκεί να είμαστε υπομονετικοί και να περιμένουμε μερικά λεπτά ή απλώς να μετακινηθούμε, το πολύ, καμιά δεκαριά χιλιόμετρα.