Πυγμαχία: Το ελληνικό μποξ

Κατά την αρχαιότητα, οι πυγμάχοι δεν πετάριζαν σαν τις πεταλούδες, ούτε τσιμπούσαν σαν μέλισσες, όπως ο  μεγάλος Mohammed Ali… Οι παραστάσεις που έχουν φτάσει σε εμάς δείχνουν κορμοστασιά αρκετά βαριά, όπου η κοιλιά είναι η πρώτη έπαλξη.

«Ο Φιλόστρατος, συγγραφέας μιας πραγματείας περί γυμναστικής, τον 3ο αιώνα μ.Χ., βεβαιώνει ότι είναι δυνατόν ένας πυγμάχος να είναι αδύνατος, αλλά είναι καλύτερα να έχει πελώριο στομάχι, για να αποφεύγει τα χτυπήματα στο κεφάλι», επιβεβαιώνει ο  Jan-Paul Thuiller. Η κίνηση των ποδιών και η αποφυγή των χτυπημάτων δεν είναι, λοιπόν, κύρια μελήματα των πυγμάχων εκείνης της εποχής. Ένας από τους πιο φημισμένους πυγμάχους εκείνων των χρόνων, ο Διαγόρας ο Ρόδιος, θαυμάζεται, άλλωστε, για τον τρόπο με τον οποίο πάντοτε είναι στραμμένος με το μέτωπο προς το αντίπαλο …

Ο Διαγόρας ο Ρόδιος ήταν ένας από τους διασημότερους πυγμάχους της αρχαιότητας

Ούτε οι τεχνικές του χτυπήματος είναι ίδιες με τις σημερινές. Τα αρχαία αγγεία μας δείχνουν πυγμάχους  με θέση γκαρντ αρκετά ψηλά. Κατά τα φαινόμενα, τα πλήγματα, κατά βάση, καταφέρονται στο κεφάλι. Δεν «περιποιούνταν» το σώμα του αντιπάλου, όπως τώρα, με τα χτυπήματα στο συκώτι, που γνωρίζουμε από τα σημερινά ρινγκ.

Τα γάντια του μποξ δεν υπάρχουν. «Αντίθετα από τα σύγχρονα γάντια,  που μετριάζουν τα χτυπήματα» διευκρινίζει ο  Jan-Paul Thuiller, «οι αρχαίοι αθλητές φορούν λωρίδες από δέρμα βοδιού, πράγμα που κάνει τα πλήγματα πιο οδυνηρά απ’ ότι αν τα έδιναν με τα χέρια γυμνά: Τώρα  ξεσκίζουν το πρόσωπο του αντιπάλου. Εξάλλου έχουμε πολυάριθμα αγγεία όπου οι πυγμάχοι παριστάνονται με αίμα να τρέχει από τη μύτη». Αυτές οι φαρδιές δερμάτινες λωρίδες καλύπτουν τις γροθιές, τους καρπούς και τους πήχεις. Και οι κόμποι του μετακαρπίου γίνονται ακόμη πιο θανατηφόροι , από την προσθήκη ενός όγκου από συμπληρωματικό δέρμα.

Στην αρχαιότητα δεν υπήρχαν γύροι

Εννοείται ότι οι μποξέρ της αρχαιότητας αγνοούν τους γύρους. Οι αγώνες δεν σταματούν παρά με νοκάουτ ή όταν ένας από τους πυγμάχους παραδέχεται την ήττα του, υψώνοντας το χέρι με τον δείκτη τεντωμένο. Άλλη διαφορά από σήμερα: Οι μποξέρ πυγμαχούν στην ύπαιθρο, σε οριοθετημένη κονίστρα. Μια τακτική που χρησιμοποιείται συχνά είναι να κάνεις τον αντίπαλο να παλεύει με τον ήλιο στα μάτια.

Τα κυρίως χτυπήματα παραμένουν τα ίδια. O Marc Durrand επισημαίνει ότι βρίσουμε στο ειδύλλιο XXII του Θεόκριτου, μια αφήγηση πυγμαχίας ανάμεσα στον Πολυδεύκη και τον γίγαντα Αμύκο, όπου περιγράφονται όλα τα χτυπήματα: το ντιρέκτ στο πιγούνι, ψευτοεπιθέσεις, ντιρέκτ καταμεσής στο μέτωπο, σουίνγκ στο μελίγγι…

Αν και το μποξ δεν ήταν ακόμη η «noble art» ή «ευγενής τέχνη», οι αλλοτινοί μποξέρ (ασφαλώς βαρύτεροι  και λιγότερο ευκίνητοι) μάλλον πρέπει να έμοιαζαν με τους σημερινούς, όπως δείχνουν τα παρατσούκλια τους . Ξέρουμε ότι έναν περίφημο μποξέρ της αρχαιότητας τον έλεγαν ωτοθλαδία, που σημαίνει με σπασμένα αυτιά.