Ο ύπνος «καθαρίζει» τον εγκέφαλο μας

Οι ερευνητές Τζούλιο Τονόνι και Κιάρα Τσιρέλι του πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν, κατέληξαν στο συμπέρασμα πως ο ύπνος ανανεώνει τον εγκέφαλο διαγράφοντας δεδομένα που αποθηκεύονται κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Περνάμε το ένα τρίτο της ζωής μας κοιμώμενοι -περίπου 120 ημέρες τον χρόνο-, αυτό αποδεικνύει από μόνο του ότι ο ύπνος είναι απολύτως απαραίτητος για την καλή λειτουργία του οργανισμού μας.

Τώρα, μια νέα μελέτη βρήκε βιολογικά στοιχεία, που εξηγούν πως αν θέλουμε να θυμόμαστε, πρέπει πρώτα να κοιμηθούμε για να ξεχάσουμε. Για να μάθουμε κάτι, θα πρέπει να μεγαλώσουν οι συνάψεις, οι συνδέσεις ανάμεσα στους νευρώνες του εγκεφάλου μας. Αυτές οι συνδέσεις επιτρέπουν στους νευρώνες να ανταλλάσσουν μηνύματα, ενώ σε αυτά τα δίκτυα αποθηκεύουμε τις νέες μνήμες. Ο ύπνος είναι απαραίτητος επειδή επιτρέπει τη χαλάρωση των συναπτικών επαφών μεταξύ των νεύρων, εξισορροπώντας έτσι την ένταση των συναπτικών συνδέσεων. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, οι συνάψεις, δηλαδή οι νευρωνικές διασυνδέσεις μειώνονται σε όγκο και ένταση κατά 20%.

Ο παραπάνω ισχυρισμός επαληθεύεται και από ένα πείραμα που έγινε σε ποντίκια, καθώς οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συνάψεις στον εγκέφαλο κοιμωμένων ποντικών ήταν μικρότερες από ό,τι αυτές στον εγκέφαλο ξύπνιων ποντικών.

Ήδη από το 2003, ο Τζούλιο Τονόνι και η Κιάρα Τσιρέλι, διατύπωσαν την άποψη ότι οι συνάψεις αυτές μεγαλώνουν τόσο πολύ κατά τη διάρκεια της ημέρας που ο εγκέφαλος γίνεται «θορυβώδης». Οταν κοιμόμαστε, επισήμαναν οι ερευνητές, ο εγκέφαλος «κλαδεύει» τις συνάψεις, έτσι ώστε να μην υπάρχουν προβλήματα στη μετάδοση των μηνυμάτων. Μάλιστα, έκτοτε οι δύο ερευνητές βρήκαν πολλά στοιχεία που υποδεικνύουν την υπόθεση της «συναπτικής ομοιόστασης».

Το επόμενο βήμα αυτών των ερευνητών είναι να μελετήσουν πώς επηρεάζουν τη δομή και τη λειτουργία των νευρώνων η έλλειψη ύπνου και η αφύσικη εναλλαγή ύπνου-εγρήγορσης.