Μπορεί ένα υλικό να πάρει φωτιά από μόνο του;

Αυτανάφλεξη μπορεί να συμβεί ακαριαία, για παράδειγμα όταν λευκός φώσφορος έρθει σε επαφή με το οξυγόνο του αέρα.

Κατά κανόνα, ωστόσο, η διαδικασία είναι πιο αργή και προκύπτει από μια σειρά άτυχων συμπτώσεων και κακή μόνωση. Αυτό για παράδειγμα, μπορεί να συμβεί με ένα κουρελόπανο βουτηγμένο σε λινέλαιο. Όταν το λάδι αντιδρά με το οξυγόνο του αέρα,αναπτύσσεται θερμότητα, και εφόσον το κουρέλι λειτουργεί σαν μονωτικό, η θερμοκρασία δεν μπορεί να διαφύγει. Αν η θερμοκρασία φτάσει τους 200 βαθμούς Κελσίου, το κουρέλι αρχίζει να φλέγεται.

Σε άλλες περιπτώσεις, για την αύξηση της θερμοκρασίας ευθύνονται ζωντανοί οργανισμοί. Μπορεί για παράδειγμα να συμβεί σε μια αποθήκη με ροκανίδια, από την οποία τρέφονται μικροοργανισμοί. Μέσω των διαφόρων βιολογικών διεργασιών, η θερμοκρασία στην αποθήκη μπορεί να ανέβει ακόμα και στους 60 βαθμούς. Οι ειδικοί ονομάζουν το φαινόμενο αυτοθέρμανση. Η αυτοθέρμανση δεν είναι επικίνδυνη από μόνη της, αλλά η υψηλή θερμοκρασία ενδέχεται να πυροδοτήσει αλυσίδα χημικών αντιδράσεων, που θα ανεβάσουν ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία, προκαλώντας πυρκαγιά. Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα μεγάλος αν προστεθεί ξαφνικά επιπλέον οξυγόνο, αν δηλαδή κάποιος ανοίξει την πόρτα της αποθήκης.

Τέτοιες αυτογενείς πυρκαϊές, με ροκανίδια, άχυρα, σχίζες κάρβουνα ή σε χωματερές σκουπιδιών , μπορεί να σιγοκαίνε χωρίς να φαίνονται φλόγες, γι’ αυτό και συχνά είναι δύσκολη η κατάσβεση τους. Μπορούν να αποφευχθούν με το να διατηρείται προληπτικά η θερμοκρασία σε ένα επίπεδο ασφαλείας, ανάλογα με το υλικό.