Πότε εμφανίστηκε η αρχαιολογία ως επιστήμη;

Ήδη από τον 9ο αιώνα, Άραβες λόγιοι από την Αίγυπτο, ενδιαφέρθηκαν για αυτό που σήμερα αποκαλούμε αιγυπτιολογία, ενώ και στην Κίνα υπήρξαν ερασιτέχνες αρχαιολόγοι που βυθίστηκαν με ζήλο στα καλλιτεχνήματα και στα τεχνικά επιτεύγματα των προγόνων τους.

Ωστόσο, αυτός που θεωρείται από πολλούς ως ο πατέρας της σύγχρονης αρχαιολογίας είναι ο Γερμανός Johahn Joachim Wincklmann (1717-1768). Ήταν ειδικός στην κλασική ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη και ο πρώτος που ταξινόμησε συστηματικά αντικείμενα της αρχαιότητας, με βάση την τεχνοτροπία και τις χρονικές περιόδους. Μελέτησε μεθοδικά τα αντικείμενα αυτά και διατύπωσε θεωρίες, καταλήγοντας σε συμπεράσματα για τις κοινωνίες που τα είχαν κατασκευάσει.

Μεγάλη τομή στην ιστορία της αρχαιολογίας υπήρξε η εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο το 1798. Ο Ναπολέων πήρε μαζί του αρκετές εκατοντάδες επιστήμονες και ανθρώπους των τεχνών, για να μελετήσουν κάθε πτυχή της χώρας και τις ιστορίας της. Τότε μεταξύ άλλων, αποκρυπτογραφήθηκαν τα ιερογλυφικά της αρχαίας Αιγύπτου.

Σημαντικότατη εξέλιξη ήταν επίσης η εισαγωγή της διάκρισης των προϊστορικών ευρημάτων σύμφωνα με το «σύστημα των τριών εποχών» – Εποχή του Λίθου, Εποχή του Χαλκού, Εποχή του Σιδήρου – από το Δανό αρχαιολόγο Christian Jurgensen Thomsen το 1836. Την εξέλιξη της αρχαιολογίας βοήθησε ιδιαίτερα και η πρόοδος στη μελέτη της φύσης από τα μέσα του 19ου αιώνα, μεταξύ άλλων χάρη στο έργο του Κάρολου Δαρβίνου. Τέλος, η ανάπτυξη των σύγχρονων μεθόδων ανασκαφής έκανε την αρχαιολογία πολύ πιο αποτελεσματική.