Η εξέλιξη των ανελκυστήρων

Οι άνθρωποι από τα αρχαία χρόνια προσπαθούσαν να βρουν τρόπους  για να μετακινούν πράγματα από το ένα επίπεδο στο άλλο.

Κάθετοι ανελκυστήρες  ίσως έχουν χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή των πυραμίδων στην Αίγυπτο, ωστόσο, η πρώτη καταγεγραμμένη χρήση ήρθε τον  τρίτο αιώνα π.Χ. Ο Αρχιμήδης, ο Έλληνας μαθηματικός, φυσικός και αστρονόμος, είναι αυτός που επινόησε τον πρώτο γνωστό ανελκυστήρα ο οποίος λειτουργούσε με σχοινιά και τροχαλίες.

Αυτοί οι πρώιμοι ανελκυστήρες κινούταν με τη βοήθεια ανθρώπων ή ζώων και κατά κύριο λόγο χρησιμοποιούνταν για την ανύψωση βαρέων φορτίων.

Κατά τον 1ο αιώνα μ.Χ στο Ρωμαϊκό Κολοσσαίο χρησιμοποιήθηκαν ανελκυστήρες για να μεταφέρουν μονομάχους και άγρια ζώα από τα χαμηλότερα επίπεδα, στο επίπεδο της αρένας. Στους μεσαιωνικούς χρόνους οι ανυψωτήρες  ήταν ο μοναδικός τρόπος να φτάσει κανείς στην Μονή Βαρλαάμ στα Μετέωρα, αφού αυτή βρίσκεται σε ύψος 60 μέτρων από το έδαφος. Η ανέλκυση των μοναχών αλλά και των υλικών γινόταν με χειροκίνητο βριζόνι (δίχτυ).

Ο βασιλιάς Λουδοβίκος XV της Γαλλίας είχε στην κατοχή του έναν από τους πρώτους ανελκυστήρες  που ήταν ειδικά σχεδιασμένος  για χρήση από επιβάτες. Γνωστός με το όνομα «Ιπτάμενη Καρέκλα», ο ανελκυστήρας αυτός εγκαταστάθηκε στο παλάτι των Βερσαλιών το 1743 από τον Blaise-Henri Arnoult. Κατασκευάστηκε γιατί ο  βασιλιάς χρειαζόταν έναν ανελκυστήρα για να επιτρέψει στην ερωμένη του να τον επισκέπτεται κρυφά. Για να τον χρησιμοποιήσει κάποιος, έπρεπε να μπει μέσα σε αυτόν και έπειτα  άντρες τον ανέβαζαν ή τον κατέβαζαν με τη βοήθεια σχοινιών και τροχαλιών.

Το μεγάλο άλμα στην τεχνολογία των ανελκυστήρων ήρθε με την εφεύρεση της ατμομηχανής το 1765 από τον James Watt. Η νέα εφεύρεση επέτρεψε στους ανελκυστήρες να μετακινούν μεγαλύτερα και  βαρύτερα φορτία – όπως  φορτία από άνθρακα, ξυλεία και χάλυβα – στους επάνω ορόφους ψηλών κτηρίων, σε μια εποχή που ο κατασκευαστικός κλάδος βίωνε μέρες ακμής λόγω της βιομηχανικής επανάστασης.

Ο Αμερικανός Elisha Graves Otis εισήγαγε την πρώτη συσκευή ασφαλείας για ανελκυστήρες το 1852 η οποία εμπόδιζε την κατακόρυφη πτώση του ασανσέρ στο έδαφος σε περίπτωση που έσπαγαν τα καλώδια. Ο πρώτος ανελκυστήρας επιβατών ο οποίος είχε αυτή τη συσκευή ασφαλείας,  λειτούργησε το 1857 σε ένα πολυκατάστημα της Νέας Υόρκης.

Ο Γερμανός μηχανικός ηλεκτρολόγος Werner von Siemens  κατασκεύασε το πρώτο ηλεκτρικό ανελκυστήρα το 1880. Το ηλεκτρικό ασανσέρ  υποτίθεται πως θα έκανε πρεμιέρα σε μια εμπορική και γεωργική έκθεση στη Γερμανία, αλλά αυτή καθυστέρησε κατά 2 μήνες.  Τελικά το δημιούργημα του Siemens  αποδείχτηκε μεγάλη επιτυχία καθώς όταν δόθηκε η ευκαιρία στους επιβάτες να κάνουν μια βόλτα με τον νέο ανελκυστήρα αυτοί δεν την έχασαν.

Από τότε μέχρι σήμερα διάφοροι εφευρέτες – όπως ο Alexander Miles που εφηύρε τον μηχανισμό που κάνει τις πόρτες να κλείνουν αυτόματα –  κατάφεραν να τελειοποιήσουν τους ανελκυστήρες γενικεύοντας έτσι τη χρήση τους.